Sáng hôm sau, Hạ Vũ đến nhà thờ.
Để nhận mặt, không phải để cầu nguyện.
Lễ sáng vừa tan, các cụ già đi lễ lục tục giải tán. Cô ngồi ở hàng ghế cuối cùng, đợi. Nắng xuyên qua ô kính màu trên cao, rải xuống nền đá một lớp đốm sáng đỏ đỏ xanh xanh. Trên bàn thờ, Philippe đang thu dọn thánh khí sau lễ, động tác rất chậm, như đang làm một việc đã làm mấy nghìn lần. Gã không quay đầu, nhưng cất tiếng.
"Trên người cô có mùi máu."
Hạ Vũ không đáp.
Philippe đặt chén thánh lại vào hốc tường, xoay người, ngồi xuống bậc thềm bàn thờ. Gã mặc một cái áo len đen cũ, cổ tay sờn đến trắng cả vải. Không mặc áo thụng. Trông như bất kỳ người đàn ông đứng tuổi nào trong thị trấn.
"Tôi không đến để xưng tội." Hạ Vũ nói.
"Ta biết. Người xưng tội không ngồi tít hàng ghế cuối lâu như vậy." Gã đặt tay lên đầu gối. "Họ sẽ quỳ xuống hàng đầu, chưa kịp đợi ta mở miệng đã tự nói trước. Cô đến để hỏi chuyện."
"Khả Hãn chết rồi."
"Ta có nghe. Treo cổ."
"Lưỡi ông ta không bị cắt." Hạ Vũ nhìn mặt gã. "Không giống ba kẻ trước."
Philippe không né tránh ánh mắt cô. Gã chỉ ngồi đó, như đang đợi cô nói câu tiếp theo, lại như những lời cô nói gã đã biết từ lâu rồi. Nắng từ ô kính sau lưng gã chiếu xuống, bọc cả người gã trong một quầng sáng ấm.
"Chết kiểu khác nhau, mang ý nghĩa khác nhau. Ít nhất là có người nghĩ thế." Gã đứng dậy, bước tới trước bàn thờ, cầm lên một cây nến chưa thắp. "Trước đây có một người, Chủ nhật nào cũng đến, ngồi đúng cái ghế cô đang ngồi. Bà ấy không cầu nguyện, không rước lễ, lúc xưng tội không nói câu nào. Bà ấy chỉ ngồi. Nhìn. Nhìn người bước vào, nhìn người bước ra, nhìn vẻ mặt từng người."
"Người đó là mẹ tôi."
"Phải."
"Bà ấy nhìn gì?"
Philippe quẹt một que diêm, châm cây nến lên. Ngọn lửa rất nhỏ, khẽ lay động trong không khí. "Bà ấy nhìn nỗi sợ. Người đến nhà thờ, có người vì đức tin, có người vì sợ hãi. Người sợ hãi trên mặt có một thứ rất đặc biệt — không phải biểu cảm, là thứ bên dưới biểu cảm. Như đá dưới nước. Mẹ cô nhìn cái đó."
Gã cắm cây nến lại vào giá, xoay người, nhìn Hạ Vũ cười một cái. Nụ cười rất nhạt, khóe miệng chỉ khẽ động đậy. "Cô trực tiếp hơn bà ấy. Cô đến ngồi còn không thèm ngồi. Cô hỏi thẳng."
"Hỏi gì?"
"Cô không muốn hỏi về cái chết của Khả Hãn." Gã nói. "Cô muốn hỏi — ai là kẻ khiến những kẻ ra tay không cảm thấy mình là tội đồ."
Ngón tay Hạ Vũ trong túi áo siết chặt lại. Nguyên văn lời mẹ viết trong cuốn sổ.
"Cô thấy kẻ đó là ai?" Cô hỏi.
Philippe không trả lời. Gã bước tới trước ô kính màu, lấy ngón tay chạm vào một mảng màu đỏ trên kính. "Miếng kính này đã thay rồi. Miếng cũ vỡ vào đúng cái đêm mẹ cô chết. Không ai đập. Tự vỡ. Chênh lệch nhiệt độ quá lớn."
Gã xoay người lại, ngược sáng, cả gương mặt chìm trong bóng. "Cô là nhà báo. Cô biết sự khác biệt giữa sự thật và bằng chứng, phải không. Bằng chứng là thứ cô chứng minh được. Sự thật là thứ cô biết nhưng vĩnh viễn không chứng minh được."
"Cha muốn nói gì."
"Ta muốn nói — nếu cô muốn tìm ra kẻ đó, cô cần không phải bằng chứng. Hắn đã dọn sạch mọi bằng chứng. Cô cần một cơ hội. Một cơ hội khiến hắn chủ động bước ra ánh sáng." Gã cầm lên một thứ trên bệ cửa sổ, đặt lên bàn thờ. "Cái này. Có lẽ giúp được cô."
Là một tấm ảnh. Một tấm ảnh rất cũ. Hạ Vũ bước lại gần cầm lên xem. Trên ảnh có tám người, đứng trên bậc thềm trước cửa nhà thờ. Cô nhận ra Lâm, Hòa, chủ tịch xã, Khả Hãn, cùng chủ tiệm vàng Thắng, và một gã đàn ông lực lưỡng cô chưa quen. Người thứ bảy đứng chính giữa — đeo chuỗi hạt, mặc áo thụng đen, trẻ hơn bây giờ, nhưng gương mặt ấy cô quen. Philippe.
Người thứ tám đứng ngoài rìa. Không phải người chụp chung — là người đi ngang bị chụp dính vào. Một người đàn bà, mặc áo blouse trắng, tay cầm một tập bệnh án, đang đi ngang qua cửa nhà thờ. Mẹ.
Mặt sau tấm ảnh có một dòng chữ: "Lễ Phục Sinh năm 1991, nhà thờ thị trấn Hòa Phong. Nhiếp ảnh: ông Lưu tiệm ảnh."
"Mẹ cô hôm ấy không đến dự lễ." Philippe nói. "Bà ấy đến tìm ta. Bà ấy cầm một phong thư định gửi lên tỉnh, trong đó có tất cả chứng cứ phạm tội của mọi kẻ. Bà ấy hỏi ta — nếu một người chịu tội thay cho tất cả, thì những kẻ kia có còn cần phải chịu tội không."
"Cha trả lời thế nào?"
"Lần này ta đã trả lời." Gã nhìn tấm ảnh. "Ta nói — không."
Gã lật tấm ảnh, soi dưới ánh sáng. Nắng xuyên qua lưng giấy, chiếu ra một đường nét mờ mờ. Sau lưng tất cả mọi người, trên khuôn cửa nhà thờ có khắc một câu — chữ rất nhỏ, bị nắng phơi đến gần như không đọc nổi. Gã đọc lên.
"Chúa phán xét tội, không phán xét người. Nhưng người phán xét người, không phán xét tội."
Gã đặt tấm ảnh lại lên bàn thờ. "Mẹ cô nghe xong câu ấy, bèn xé phong thư. Bà ấy nói bằng chứng chưa đủ. Bà ấy nói bà ấy còn cần một thứ nữa — một kẻ có thể chứng minh sau lưng tất cả mọi người còn có một kẻ nữa. Bà ấy nói bà ấy đã có tên kẻ đó rồi. Chỉ là không biết đi vào từ đâu."
Hạ Vũ đứng nguyên tại chỗ, nhìn tấm ảnh. Gương mặt nghiêng của mẹ trên giấy, bị nắng chiếu gần như trong suốt. Đó là một năm trước khi bà bị giết. Lúc ấy bà đã biết tên tất cả mọi người. Bà chỉ đang đợi một lối vào.
"Cha cho bà ấy chưa." Hạ Vũ hỏi. "Cái lối vào ấy."
Philippe im lặng một lúc, rồi nói: "Ta không cho bà ấy. Bà ấy tự tìm ra. Hôm sau bà ấy không đến nữa. Qua một năm, bà ấy chết."
Gã bước tới trước mặt Hạ Vũ, đưa tấm ảnh cho cô. "Cái này cô cầm đi. Trong đó có mẹ cô, cũng có bảy kẻ kia. Người thứ tám là cô. Cô không có trong ảnh, nhưng cô ở đây."
Hạ Vũ đón lấy tấm ảnh, nhét vào túi, xoay người đi ra. Đến cửa cô dừng lại, không quay đầu.
"Philippe."
"Ừ."
"Lúc nãy cha nói — có kẻ gán cho những cái chết khác nhau những ý nghĩa khác nhau. Kẻ đó có phải cha không."
Sau lưng im lặng một thoáng. Rồi cô nghe thấy gã trả lời, giọng rất khẽ, khẽ như đang nói với chính mình.
"Không phải ta. Ta chỉ là kẻ ghi chép."
"Ghi chép gì?"
"Chuộc tội. Bảy tội. Bảy cách chuộc."
Hạ Vũ quay đầu. Philippe vẫn đứng nguyên tại chỗ, nắng chia gương mặt gã thành hai nửa sáng tối. Khóe miệng gã còn vương nụ cười nhàn nhạt ấy, nhưng ánh sáng trong mắt đã đổi rồi — không còn là mục sư nhìn con chiên, mà là thợ săn nhìn con mồi. Một kẻ đi săn đã đợi rất lâu, cuối cùng cũng đợi được ngày nổ súng.
"Mẹ cô đến đây nhận mặt." Gã nói. "Ta cũng vậy."
"Cha nhận ra mấy kẻ rồi?"
"Tám." Gã nói. "Tính cả cô."