Sáng ngày thứ tư, Hạ Vũ đến tiệm may ấy.
Tiệm nằm ở đầu đông thị trấn, kẹp giữa một tiệm gạo và một tiệm cắt tóc đã đóng cửa, mặt tiền hẹp đến mức suýt không thấy. Nếu không phải hôm trước liếc qua cửa sổ thấy bóng người đàn bà ấy, cô đã đi thẳng qua. Tấm biển treo trước cửa là một miếng bìa cứng cắt ra, bên trên viết hai chữ bằng bút lông: "Sửa Đồ".
Cửa mở. Hạ Vũ bước vào, chuông gió trên khung cửa ngân lên một tiếng.
Tiệm rất nhỏ, dựa tường chất đầy vải vóc và quần áo làm dở. Một cái máy may cũ kỹ chiếm giữa phòng, thân máy hoen gỉ, nhưng mặt thao tác được lau rất sạch. Cửa sổ phía sau máy may có một người đàn bà đang ngồi, cúi đầu tháo đường chỉ một cái áo khoác cũ. Bà ta đeo khẩu trang, tóc buộc đuôi ngựa thấp, tóc mai rủ xuống che nửa mặt.
"Chào chị." Hạ Vũ đứng nơi cửa.
Người đàn bà ngẩng đầu. Bà ta trẻ hơn Hạ Vũ tưởng — khoảng ba lăm ba sáu tuổi, mắt rất to, nhưng dưới đáy mắt có hai vệt xanh xám rất sâu, như thiếu ngủ triền miên. Bà ta không nói gì, chỉ nhìn Hạ Vũ, tay đang tháo chỉ dừng lại một nhịp, rồi lại tiếp tục.
"Hôm trước tôi đi ngang, thấy chị đang làm." Hạ Vũ rút trong túi ra sợi tơ trắng. "Sợi chỉ này, có phải của tiệm chị không?"
Người đàn bà nhìn sợi tơ ấy, tay dừng hẳn. Bà ta đặt cái áo khoác đang tháo dở lên đùi, gỡ khẩu trang xuống.
Dưới khẩu trang là khoảng trống.
Lưỡi bà ta bị cắt tận gốc. Vết sẹo không phẳng — là một cái hốc lõm sâu, mép thịt lộn ra, như bị vật cùn nào đó giật đứt. Lúc bà ta há miệng, Hạ Vũ nhìn thấy cái hốc ấy — bà ta cần thở. Đeo khẩu trang lâu, hô hấp không thông.
Rồi bà ta đeo khẩu trang lại, rút trong ngăn kéo cạnh máy may ra một cuốn sổ và một cây bút chì, lật đến trang trắng, viết mấy chữ, xoay cuốn sổ lại cho Hạ Vũ xem.
"Chỉ của tôi. Cô là ai?"
Chữ viết không đẹp lắm, nhưng rất mạnh tay, từng nét đều hằn vết trên giấy.
Hạ Vũ rút trong ba lô ra mảnh giấy — "Đừng tin công an" — đặt lên mặt máy may. "Đây là chị để dưới gối tôi, phải không."
Người đàn bà không nhìn mảnh giấy. Bà ta nhìn mặt Hạ Vũ. Nhìn rất lâu. Rồi bà ta cúi đầu, viết lên cuốn sổ:
"Cô là con gái của chị Quỳnh."
Câu trần thuật. Y hệt giọng Lâm tối hôm kia lúc nói "Cô là con gái Trịnh Thu Quỳnh."
Hạ Vũ nhét mảnh giấy lại vào túi. "Chị quen mẹ tôi."
Người đàn bà gật đầu.
"Mẹ tôi tên gì?"
Người đàn bà viết lên cuốn sổ: "Chị Quỳnh. Tụi tôi đều gọi chị ấy là chị Quỳnh. Tên đầy đủ tôi biết — Trịnh Thu Quỳnh. Nhưng mẹ cô không thích người khác gọi tên đầy đủ. Chị ấy nói cái tên ấy là cha chị ấy đặt, mà cha chị ấy không phải thứ tốt lành gì."
Ngón tay Hạ Vũ trong túi áo siết nhẹ lên mảnh giấy. Mẹ chưa từng nhắc đến ông ngoại với cô. Ngay cả tên ông là gì cô cũng không biết.
"Chị quen mẹ tôi thế nào?"
Người đàn bà dừng rất lâu. Ngòi bút lơ lửng trên mặt giấy, mực loang ra một chấm đen nhỏ. Rồi bà ta bắt đầu viết. Viết rất lâu, viết mấy trang, nét chữ ngày càng gấp, bút chì bắt đầu cùn, nét đậm dần, rồi bà ta lật sang trang mới, viết tiếp.
Bà ta viết, tối ngày 12 tháng 3 năm 1982, bà ta được đưa vào trạm y tế thị trấn Hòa Phong. Năm ấy bà ta chín tuổi. Bà ta nhớ chiều hôm ấy tan học về nhà, đi ngang qua cây đa cổng thị trấn, dưới gốc cây có mấy người đàn ông đứng. Bà ta quen một trong số đó — là công an thị trấn. Gã gọi tên bà ta, nói lại đây, chú hỏi cái này.
Những chuyện sau đó bà ta không nhớ. Não chôn rồi. Bà ta chỉ nhớ đau, và máu, và có người đang cười. Rồi bà ta tỉnh lại trong trạm y tế, phía dưới bị khâu rất nhiều mũi, một người đàn bà mặc áo blouse trắng ngồi bên giường, nắm tay bà ta. Người đàn bà ấy nói: "Đừng sợ. Cô đây rồi. Không ai làm hại con nữa đâu."
Người đàn bà ấy chính là Trịnh Thu Quỳnh.
Bà ta ở trạm y tế ấy hai tháng. Không phải vì vết thương — là vì bà ta không còn chỗ nào để đi. Cha bà ta bỏ trốn, mẹ bà ta lúc bà ta năm tuổi đã theo người khác, trong nhà chỉ còn một bà nội, mắt nửa mù, tự lo cho mình còn không xong. Trịnh Thu Quỳnh mỗi ngày tan làm lại đến ngồi với bà ta, mang cháo, có khi là mì, có một lần mang theo một cuốn sách tranh. Sách mượn ở trường tiểu học, bìa vẽ một con thỏ. Hai cô cháu cùng xem con thỏ ấy, xem rất nhiều lần.
Đêm trước hôm xuất viện, Trịnh Thu Quỳnh ngồi bên giường bà ta, đặt một cuốn sổ vào tay bà ta. Nói: "Nếu sau này con muốn nói gì, mà không nói ra được — thì viết. Viết ra. Người khác không nghe, con viết cho chính mình xem."
Bà ta không hiểu. Sáng hôm sau tỉnh dậy, lưỡi bà ta đã không còn.
Nửa đêm có người lẻn vào phòng bệnh cắt. Y tá đâu có làm. Bà ta dùng hết sức muốn kêu lên, nhưng trong miệng đã bị nhét đầy gạc. Thứ cuối cùng nhìn thấy là con dao mổ — dao xếp, không phải dao phẫu thuật, trên cán dao có khắc một chữ.
Bà ta không nhớ chữ ấy là chữ gì.
Sáng hôm sau Trịnh Thu Quỳnh phát hiện, gạc đã bị máu thấm đẫm. Bà ta lại nằm viện thêm ba tháng. Lần này, Trịnh Thu Quỳnh không rời khỏi giường bà ta nữa. Mỗi tối, người đàn bà ấy đều ngồi trên cùng một cái ghế, nắm tay bà ta, có lúc nói chuyện, có lúc không nói. Bà ấy không dạy bà ta hận thù. Bà ấy dạy bà ta viết chữ.
"Mẹ cô là người tốt." Bà ta viết lên cuốn sổ. "Nhưng chị ấy đã sai một bước."
"Sai bước nào?"
"Chị ấy tưởng chỉ cần bằng chứng đủ nhiều, sẽ có người lo."
Hạ Vũ đứng trước máy may. Nắng chiếu xiên qua cửa sổ, rọi lên tấm lụa trắng trước mặt người đàn bà, sáng chói mắt.
"Chị tên gì?"
Người đàn bà viết chữ cuối cùng lên cuốn sổ, xoay lại.
"Thu."
"Chị Thu?"
Người đàn bà lắc đầu, chỉ tay vào Hạ Vũ, rồi chỉ vào mình. Rồi bà ta lật về mấy trang đầu của cuốn sổ — viết kín hết rồi. Không phải nhật ký, không phải thư từ. Là danh sách. Mỗi cái tên đều có một ngày tháng, một địa điểm, và một cách chết. Tên Lâm ở dòng đầu tiên. Tên Hòa ở dòng thứ hai. Tên thứ ba bị gạch bút chì ba lần, suýt rách giấy — một chữ, "Định".
Hạ Vũ nhìn danh sách ấy, ngón tay bấu vào mép cuốn sổ, khớp ngón tay trắng bệch.
"Là chị giết người."
Thu không gật, cũng không lắc. Bà ta gấp cuốn sổ lại, đứng dậy, bước tới kệ phía sau máy may, từ ngăn dưới cùng lấy ra một hộp sắt. Hộp sắt có khóa, bà ta dùng một cái ghim bẻ khóa.
Bên trong là ảnh. Bảy tấm ảnh giống hệt trong tay Hạ Vũ. Cùng một phong bì. Cùng một loại giấy. Cùng một nét chữ.
"Mẹ cô." Thu viết lên giấy, "cũng đưa cho tôi một phần. Hai mươi năm trước."
"Bà ấy bảo chị làm gì?"
Thu viết một chữ.
"Chờ."